Quy hoạch Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 xác định ba cực tăng trưởng gắn với Vân Phong, chuỗi đô thị Nha Trang – Cam Lâm – Cam Ranh và Phan Rang. Cùng với định hướng phát triển sân bay Vân Phong, đoạn đường sắt tốc độ cao dài khoảng 191,8 km sẽ bổ sung trục kết nối quan trọng cho địa phương.
Quy hoạch Khánh Hòa đến năm 2050 định hướng phát triển đa cực
Ngày 20/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2007/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Phạm vi quy hoạch bao phủ toàn tỉnh, với diện tích tự nhiên khoảng 8.706,75 km². Định hướng xuyên suốt là xây dựng đô thị hiện đại, xanh, thông minh và bền vững, gắn với các ngành kinh tế biển, dịch vụ và công nghệ cao.
Không gian phát triển được phân chia theo lợi thế địa lý: phía Đông tập trung kinh tế biển, còn phía Tây gắn với nông nghiệp, lâm nghiệp và đô thị sinh thái. Trên nền tảng đó, ba cực động lực được xác định để tạo sự phân công chức năng và tăng cường liên kết giữa các khu vực.
Ba cực tăng trưởng của Khánh Hòa có vai trò gì?
Trong cấu trúc quy hoạch mới, mỗi cực tăng trưởng đảm nhiệm một nhóm chức năng riêng. Sự kết hợp giữa công nghiệp, logistics, dịch vụ, du lịch và năng lượng sạch tạo cơ sở hình thành mạng lưới kinh tế đa dạng trên toàn tỉnh.
Vân Phong: Động lực công nghiệp và logistics biển
Ở phía Bắc, Khu kinh tế Vân Phong giữ vai trò thúc đẩy công nghiệp và logistics biển quy mô lớn. Theo định hướng phát triển khu kinh tế, Bắc Vân Phong gắn với du lịch biển, cảng nước sâu và khu phi thuế quan. Nam Vân Phong tập trung công nghiệp gắn với cảng biển, cùng các chức năng đô thị và dịch vụ du lịch ven biển. Cách tổ chức này tạo cơ sở liên kết hoạt động sản xuất với vận tải và dịch vụ hậu cần.
Nha Trang – Cam Lâm – Cam Ranh: Cực trung tâm đa chức năng
Tiếp nối động lực công nghiệp và cảng biển phía Bắc, chuỗi Nha Trang – Cam Lâm – Cam Ranh đảm nhiệm các chức năng hành chính, dịch vụ, du lịch và công nghiệp công nghệ cao. Trong chuỗi đô thị này, Nha Trang phát huy thế mạnh thương mại và du lịch; Cam Lâm được định hướng theo mô hình đô thị sân bay; Cam Ranh phát triển đô thị cảng, dịch vụ và công nghiệp. Việc liên kết ba khu vực tạo điều kiện bổ trợ về hạ tầng và chức năng đô thị.
Phan Rang: Gắn du lịch, văn hóa với năng lượng sạch
Ở phía Nam, Phan Rang và vùng kinh tế lân cận được xác định là cực động lực về du lịch, văn hóa, năng lượng sạch và công nghiệp xanh. Định hướng này bổ sung những ngành có lợi thế riêng cho cơ cấu kinh tế của tỉnh. Nhìn từ cách tổ chức không gian, ba cực tăng trưởng có thể hỗ trợ lẫn nhau thông qua mạng lưới giao thông và chuỗi cung ứng liên vùng.
Hạ tầng giao thông kết nối các cực tăng trưởng
Để các khu vực phát triển thành một mạng lưới thống nhất, quy hoạch đặt trọng tâm vào kết nối giao thông. Hàng không, đường sắt và các hành lang liên vùng được định hướng phối hợp, phục vụ nhu cầu đi lại và giao thương.
Quy hoạch xác định nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh và phát triển Cảng hàng không quốc tế Vân Phong. Hai đầu mối này nằm trong định hướng hoàn thiện hệ thống giao thông, phục vụ mạng lưới đô thị và các ngành kinh tế của tỉnh.
Cùng với hàng không, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là một trục kết nối đáng chú ý. Đoạn tuyến qua Khánh Hòa dài khoảng 191,8 km, đi qua 29 xã, phường, từ xã Đại Lãnh đến xã Phước Hà. Trên địa bàn tỉnh dự kiến bố trí ba nhà ga:
- Ga Diên Khánh: phục vụ hành khách.
- Ga Tháp Chàm: phục vụ hành khách.
- Ga Ninh Hòa: phục vụ hàng hóa, kết nối và trung chuyển với Khu kinh tế Vân Phong
Việc bố trí cả ga hành khách và ga hàng hóa cho thấy tuyến đường sắt được gắn với nhu cầu di chuyển cũng như hoạt động logistics của địa phương. Bên cạnh các đầu mối hàng không và đường sắt, mạng lưới hành lang phát triển đóng vai trò kết nối chuỗi đô thị ven biển với khu vực phía Tây. Quy hoạch xác định một hành lang Bắc – Nam từ Vân Phong đến Cà Ná và ba hành lang Đông – Tây, gồm:
- Vân Phong – Buôn Ma Thuột.
- Nha Trang – Diên Khánh – Khánh Vĩnh.
- Phan Rang – Tháp Chàm – Tây Nguyên.
Các hành lang được hình thành trên cơ sở cao tốc, quốc lộ, đường sắt và những tuyến giao thông chiến lược. Đây là nền tảng tăng cường liên kết giữa kinh tế biển Khánh Hòa với Tây Nguyên.
Quy hoạch mở ra hướng phát triển nào cho Khánh Hòa?
Từ sự phân công chức năng giữa ba cực tăng trưởng, có thể thấy quy hoạch hướng tới mở rộng không gian kinh tế và tăng khả năng bổ trợ giữa các địa bàn. Công nghiệp, logistics gắn với lợi thế cảng biển; dịch vụ và du lịch dựa vào chuỗi đô thị ven biển; năng lượng sạch bổ sung động lực cho phía Nam.
Khi hạ tầng được triển khai đồng bộ, mạng lưới này có thể tạo thêm lựa chọn cho doanh nghiệp về địa điểm sản xuất, cung ứng dịch vụ và tổ chức vận chuyển. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào tiến độ đầu tư, khả năng kết nối giữa các đầu mối và chất lượng hạ tầng đô thị.
Với thị trường bất động sản, quy hoạch cung cấp cơ sở để theo dõi sự hình thành các khu vực đô thị, thương mại và dịch vụ mới. Việc đánh giá từng dự án vẫn cần gắn với quy hoạch chi tiết, pháp lý, tiến độ hạ tầng và nhu cầu sử dụng thực tế.
Để cấu trúc phát triển mới trở thành hiện thực, Khánh Hòa cần cụ thể hóa các định hướng bằng chương trình, dự án và nguồn lực đầu tư. Khả năng phối hợp triển khai giữa các khu vực sẽ quyết định hiệu quả liên kết của toàn mạng lưới.
Theo nhiệm vụ được giao, UBND tỉnh Khánh Hòa có trách nhiệm công bố công khai quy hoạch, xây dựng kế hoạch thực hiện và triển khai các quy hoạch cấp dưới. Đây cũng là cơ sở để người dân, doanh nghiệp theo dõi những thay đổi cụ thể về không gian đô thị và hạ tầng trong thời gian tới.
Nguồn: Báo Khánh Hòa